Prijzen van DDR5-geheugen dalen voor de derde maand op rij

Hoe hard zijn de prijzen gezakt

Ruim een kwart in drie maanden tijd.

Wij volgen de gemiddelde laagste prijs per capaciteit sinds vorig jaar. Wat we sinds mei zien is geen kortstondige actie maar een gestage daling die zich elke maand doorzet.

De grootste stap zit bij 32 GB, en dat is precies de capaciteit die de meeste mensen nu kopen. Van 139 naar 104 euro is een kwart eraf op het onderdeel dat je vier jaar of langer in je machine houdt.

Waarom ze dalen

Meer productie, minder vraag, en een product waar prijs het enige verschil is.

Fabrikanten hebben hun productiecapaciteit het afgelopen jaar opgeschroefd terwijl de vraag naar nieuwe pc's achterbleef. Dat levert voorraad op die weg moet, en geheugen is bij uitstek een product waarbij prijs vrijwel het enige onderscheid is.

Daar komt bij dat DDR5 inmiddels de standaard is op zowel AM5 als de nieuwere Intel-platforms. Hoe groter het volume, hoe lager de kostprijs per reepje, en dat werkt door in wat je in de winkel betaalt.

DDR4 beweegt nauwelijks mee. Dat is logisch: die productielijnen worden afgebouwd, waardoor het aanbod krimpt terwijl er nog vraag is van mensen met een ouder platform. Schaarste houdt die prijs kunstmatig overeind.

Is dit het moment om te kopen

Als je nu bouwt of upgradet: ja.

Geheugen is op dit moment het onderdeel waar je het minst betaalt voor wat je krijgt. Het prijsverschil tussen 16 en 32 GB is geslonken tot ongeveer vijftig euro, en dat is voor een nieuwe machine geen bedrag om nog over te twijfelen.

Speculeer je op verdere daling, dan is de winst waarschijnlijk klein. De grootste stap is gemaakt; wat er nog af kan is eerder tien euro dan dertig. Een maand wachten om tien euro te besparen op een onderdeel dat je vier jaar gebruikt, is de moeite niet.

Voor wie al een machine heeft: van 16 naar 32 GB is nu de goedkoopste merkbare upgrade die er is. Goedkoper dan een nieuwe videokaart, en in het dagelijks gebruik vaak beter voelbaar.

• Bouw je nieuw. Neem 32 GB DDR5-6000 CL30 in twee reepjes.
• Heb je 16 GB en merk je haperingen. Een tweede set van dezelfde soort is de goedkoopste oplossing, maar een nieuwe set van 32 GB is stabieler.
• Zit je op DDR4. Wachten heeft hier geen zin; die prijzen zakken niet meer.
• Werk je met 4K-video. 64 GB is nu voor het eerst binnen redelijk bereik.

Waar je op moet letten bij het kopen

Niet elk goedkoop reepje is een koopje.

Bij een dalende markt duiken er ook sets op die goedkoop lijken maar het niet zijn. Het meest voorkomende geval is geheugen dat als DDR5-6000 verkocht wordt maar geen profiel heeft dat die snelheid haalt op AMD-borden.

Kijk daarom of er expliciet EXPO staat vermeld als je op AM5 bouwt, of XMP als je Intel gebruikt. Zonder dat profiel draait je geheugen op 4800, en dan betaal je voor snelheid die je niet krijgt.

Let daarnaast op de hoogte van de koellichamen. Hoge reepjes met opzichtige koeling passen niet altijd onder een grote luchtkoeler, en dat merk je pas als je aan het bouwen bent.

• Koop een set van twee die als set verkocht is, niet twee losse reepjes.
• Controleer of EXPO of XMP expliciet vermeld staat.
• Let bij een grote luchtkoeler op de hoogte van de koellichamen.
• CL30 op 6000 is de zoete plek; CL36 op dezelfde snelheid is merkbaar trager.

Wat we de komende maanden verwachten

Afvlakking, geen verdere val.

De signalen uit de productieketen wijzen op stabilisatie. Fabrikanten hebben aangegeven hun capaciteit voor het komende kwartaal niet verder uit te breiden, en dat is meestal het moment waarop een daling afvlakt.

Wat de prijzen wel kan opdrijven is de vraag vanuit datacenters. Geheugen voor servers komt van dezelfde fabrieken, en als die vraag aantrekt verschuift de capaciteit daarheen. Dat is het scenario waarin de prijzen weer stijgen.

Voor de consument betekent dat: de huidige prijzen zijn goed, en het risico van wachten is groter dan de mogelijke winst.

Hoe wij deze prijzen meten

Gemiddelde laagste prijs, niet de laagste van één winkel.

Een prijsgrafiek is makkelijk te manipuleren door de goedkoopste aanbieder van elke dag te pakken. Dan meet je vooral uitschieters en flitsacties, en niet wat een normale koper werkelijk betaalt.

Wij nemen daarom per dag de laagste prijs bij elke winkel die het product voert, en middelen die over de vijf goedkoopste. Zo valt een eenmalige stunt van één aanbieder weg terwijl een echte marktbeweging wel zichtbaar blijft.

Alle bedragen zijn inclusief verzending naar Nederland. Dat klinkt als een detail, maar bij geheugen van vijftig euro maakt zeven euro verzendkosten veertien procent uit, en dat is meer dan de daling van een hele maand.

Wat je van meer geheugen merkt

Niet meer frames, wel minder haperingen.

Een misverstand dat hardnekkig standhoudt: meer geheugen geeft meer frames per seconde. Dat klopt niet. Zodra je genoeg hebt, levert extra capaciteit geen enkele extra frame op; het spel gebruikt gewoon wat het nodig heeft.

Wat je wel merkt is het uitblijven van haperingen. Kom je capaciteit tekort, dan verplaatst Windows delen van het geheugen naar je schijf. Dat werkt, maar een schijf is honderden malen trager dan geheugen, en elke keer dat er iets teruggehaald moet worden zie je dat als een korte bevriezing.

Precies daarom voelt een machine met 32 GB rustiger aan dan een met 16 GB, ook als de teller in beeld hetzelfde aantal frames laat zien. Het gemiddelde verandert niet; de uitschieters verdwijnen.

Wanneer upgraden meer oplevert dan een nieuwe videokaart

Bij een tekort is geheugen de goedkoopste merkbare stap.

Mensen die klagen over een trage machine denken bijna altijd eerst aan de videokaart. Dat is begrijpelijk, want dat is het onderdeel waar het meeste over geschreven wordt, en ook het duurste.

Maar als de haperingen ontstaan doordat je geheugen tekortkomt, verandert een nieuwe videokaart daar niets aan. Je krijgt een hoger gemiddelde en precies dezelfde onderbrekingen. Dat is een dure manier om een probleem niet op te lossen.

Meet daarom eerst. Zit je geheugengebruik structureel boven de tachtig procent tijdens het spelen, dan is vijftig euro aan geheugen de goedkoopste merkbare upgrade die er bestaat. Zit je daar ruim onder, dan is de videokaart inderdaad je volgende stap.

• Meet een uur in Taakbeheer tijdens normaal gebruik, niet op een leeg bureaublad.
• Boven tachtig procent in gebruik: geheugen erbij levert direct iets op.
• Onder zestig procent: je zit ruim, en de winst zit elders.
• Duurt alt-tabben lang, dan wisselt Windows al met je schijf.

Hoe de geheugenmarkt werkt

Een cyclus die zich al decennia herhaalt.

Geheugen is een van de weinige onderdelen in een computer waarbij het product van de ene fabrikant nagenoeg identiek is aan dat van de andere. Er is geen merkvoorkeur die een hogere prijs rechtvaardigt, en dus concurreren fabrikanten vrijwel uitsluitend op kostprijs.

Dat maakt de markt bijzonder gevoelig voor over- en onderaanbod. Een fabriek bouwen duurt jaren, terwijl de vraag binnen maanden kan omslaan. Het gevolg is een cyclus die zich al decennia herhaalt: een periode van schaarste met hoge prijzen, gevolgd door investeringen in capaciteit, gevolgd door een overschot en dalende prijzen.

We zitten nu in de fase van het overschot. Fabrikanten hebben tijdens de vorige schaarste hun capaciteit uitgebreid, en die capaciteit is er nu terwijl de vraag naar consumentenmachines juist tegenvalt.

Voor de koper is dit dus het gunstige moment in de cyclus. Wat die fase kan beëindigen is niet de consumentenvraag maar de vraag vanuit datacenters, want servergeheugen komt van dezelfde productielijnen. Verschuift die capaciteit, dan draait de markt binnen een kwartaal om.

Wat je met je oude reepjes doet

Bijprikken of vervangen, en waarom dat verschil uitmaakt.

Heb je nu 16 GB in twee reepjes en wil je naar 32 GB, dan lijkt bijprikken de goedkoopste weg. In de praktijk is dat vaak de duurste, omdat je dan vier reepjes hebt en de geheugencontroller die combinatie zelden op volle snelheid stabiel krijgt.

Wat er dan gebeurt is dat je systeem terugvalt naar een lagere snelheid, of dat je EXPO helemaal uit moet zetten om het stabiel te houden. Je hebt dan meer capaciteit maar minder snelheid, en per saldo weinig gewonnen.

Een nieuwe set van 32 GB in twee reepjes kost nu ongeveer honderd euro, en de oude set is tweedehands nog dertig tot veertig waard. Het werkelijke verschil is dus klein, en je houdt een configuratie over die gewoon werkt.

• Bijprikken. Goedkoop op papier, maar vaak instabiel op de gekochte snelheid.
• Vervangen door een nieuwe set van twee. Duurder, maar het werkt zonder gedoe.
• Je oude set verkopen dekt een derde van de kosten van de nieuwe.
• Meng nooit twee sets met verschillende timings, ook niet van hetzelfde merk.

Wat dit betekent voor je budget

Vijftig euro die je ergens anders kunt inzetten.

Wie een half jaar geleden een build plande, rekende voor 32 GB op ongeveer honderdveertig euro. Dat is nu honderdvier, en dat verschil kun je elders inzetten.

Het meest zinvol is dat bij je opslag. Een tweede NVMe-schijf van 1 TB kost inmiddels rond de honderdvijftig euro, en dat is het onderdeel waar mensen het snelst tegenaan lopen zodra ze een paar grote spellen installeren.

Een alternatief is je voeding. Een model met meer marge en een betere certificering kost vijftig euro meer en gaat merkbaar langer mee, juist omdat hij minder hard hoeft te werken. Dat is minder spannend dan een snellere videokaart, maar het is de aankoop waar je het minst spijt van krijgt.